Accu's opladen met oplaadapparaten 

Wanneer de accu zwakker wordt, is het oplaadapparaat de beste vriend van een motorrijder. Om dat zo te houden, hebben wij een aantal praktijktips.

Accu's opladen met oplaadapparaten

Accu goed opladen

Een startaccu moet na lang stilstaan worden opgeladen, ook als er geen elektrisch apparaat aangesloten is en de accu uit de motor was gehaald. Accu's hebben een interne weerstand en ontladen zich daardoor vanzelf. Na één tot drie maanden is de energieopslag leeg. Wie denkt dat de accu dan gewoon weer kan worden opgeladen, komt voor een onaangename verrassing te staan. Want een diepontladen accu kan de energie niet goed meer opslaan en neemt die nog maar voor een deel op. Om te vermijden dat het zo ver komt, hebben we wat tips verzameld om bijtijds en correct op te laden en met de juiste oplaadapparaten.

Typen oplaadapparaten

Sinds er voor motoren en scooters allerlei typen accu's worden gebruikt, is ook het aanbod aan oplaadapparaten verveelvoudigd. Verschillende fabrikanten hebben in de loop der jaren de volgende basistypen oplaadapparaten op de markt gebracht:


Afb.1: Eenvoudig automatisch oplaadapparaat voor overwintering: ProCharger 600

Afb.1: Eenvoudig automatisch oplaadapparaat voor overwintering: ProCharger 600

Standaard laders

De traditionele standaard oplaadapparaten zonder automatische uitschakeling en met een niet-geregelde oplaadstroom zijn inmiddels zeldzaam geworden. Deze mogen alleen voor traditionele standaard zuuraccu's worden gebruik waarbij de duur van het oplaadproces geschat kan worden door te kijken naar de vloeistof. Zodra die gas gaat vormen en er luchtbelletjes opstijgen, wordt het oplaadapparaat met de hand van de accu losgekoppeld en kan worden aangenomen dat de accu is volgeladen. 

Permanent afgesloten microvlies-/AGM, gel-, puur-lood- of lithium-ionaccu's mogen in geen geval op een dergelijk oplaadapparaat worden aangesloten, want er is geen betrouwbare mogelijkheid om vast te stellen wanneer de accu vol is. Als de accu wordt overladen, raakt deze beschadigd en wordt de levensduur verkort, en zelfs ernstig als dit herhaaldelijk gebeurt.

Eenvoudige automatische oplaadapparaten

Eenvoudige automatische oplaadapparaten worden in ieder geval automatisch uitgeschakeld zodra de accu is volgeladen. Ze kunnen de oplaadspanning echter niet aanpassen aan de laadtoestand van de accu. Het lukt dergelijke oplaadapparaten dan ook meestal niet om diepontladen gel-, puur-lood- of microvlies-/AGM-accu's weer tot leven te brengen. Voor minder ernstige situaties, dus bijvoorbeeld voor onderhoudsladen tijdens opslag of overwintering, voldoen ze echter prima.


Afb. 2: Modern allroundapparaat met desulfatiefunctie: ProCharger 1.000

Afb. 2: Modern allroundapparaat met desulfatiefunctie: ProCharger 1.000

Microprocessorgestuurd automatisch oplaadapparaat

Niet alleen voor moderne microvlies-/AGM-, gel- of puur-loodaccu's, maar ook voor traditionele zuuraccu's biedt een 'intelligent' microprocessorgestuurd automatisch oplaadapparaat absoluut voordelen, want het heeft diagnose- en onderhoudsfuncties waarmee het leven van de accu merkbaar kan worden verlengd.

Dergelijke oplaadapparaten kunnen de laadtoestand van de accu herkennen, de oplaadstroom hieraan aanpassen en veel accu's die al wat jaartjes meegaan en gedeeltelijk zijn gesulfateerd in een desulfatiemodus weer zo ver oppeppen dat de startmotor van het voertuig van voldoende kracht wordt voorzien. Bovendien kunnen ze de accu tijdens rustperioden van het voertuig door verzorgings-/instandhoudingsladen beschermen tegen sulfatering. In de verzorgingsmodus worden bijvoorbeeld met bepaalde intervallen kleine stroomimpulsen naar de accu gestuurd die ervoor zorgen dat er geen sulfaat wordt afgezet op de loodplaten. Zie voor meer informatie over sulfatatie en accu's de sleuteltip Accu.


Afb. 3: Laden via het originele boordstopcontact alleen met een oplaadapparaat met CAN-busaansluiting. Hier: ProCharger 4.000

Afb. 3: Laden via het originele boordstopcontact alleen met een oplaadapparaat met CAN-busaansluiting. Hier: ProCharger 4.000

Microprocessorgestuurd oplaadapparaat met CAN-busaansluiting

Wanneer je de accu in een voertuig met CAN-busboordelektronica wilt opladen via het standaard ingebouwde laadstopcontact, moet je daarvoor een speciaal microprocessorgestuurd oplaadapparaat met CAN-busaansluiting gebruiken. Andere oplaadapparaten zullen meestal geen uitwerking hebben op het originele boordstopcontact (afhankelijk van de CAN-bussoftware), omdat bij het uitschakelen van het contact ook de contactdoos van het boordnet wordt gescheiden. Als de accu niet al te diep is ingebouwd, kun je de laadkabel natuurlijk ook rechtstreeks op de accupolen aansluiten. Een oplaadapparaat dat geschikt is voor de CAN-bus, leidt een signaal via de contactdoos naar de boordcomputer van de motor. Daardoor wordt de contactdoos vrijgegeven voor het opladen.


Afb. 4: Lithium-ionaccu's vragen om een speciaal oplaadapparaat

Afb. 4: Lithium-ionaccu's vragen om een speciaal oplaadapparaat

Oplaadapparaat met lithium-ionlaadmodus

Als jouw voertuig een lithium-ionaccu heeft, moet je hiervoor ook een speciaal oplaadapparaat met een lithium-ionlaadmodus aanschaffen. Lithium-ionaccu's zijn gevoelig voor te hoge laadspanningen en mogen in geen geval worden opgeladen met oplaadapparaten die een te hoge spanning naar de accu sturen (desulfatiefunctie). Een te hoge laadspanning van meer dan 14,6 volt of wisselende puls-laadspanningsprogramma's kunnen de lithium-ionaccu beschadigen! Deze accu heeft voor het opladen een constante laadstroom nodig.


Afb. 5: Controle-apparaat en laadstopcontact in één: ProCharger accu-indicator

Afb. 5: Controle-apparaat en laadstopcontact in één: ProCharger accu-indicator

De geschikte laadstroom

Naast het type van het oplaadapparaat is het vermogen van doorslaggevend belang. De laadstroom die het apparaat levert, mag 1/10 van de accucapaciteit niet overschrijden. Voorbeeld: als je scooteraccu gemaakt is voor 6 Ah, mag je geen oplaadapparaat gebruiken dat een laadstroom van meer dan 0,6 ampère naar de accu stuurt, anders wordt de kleine accu beschadigd en de levensduur verminderd.

Omgekeerd kun je met een klein oplaadapparaat voor tweewielers een grote accu van een personenwagen maar heel langzaam opladen. In extreme gevallen zou dat meerdere dagen kosten. Let dus bij de aanschaf al op de benodigde waarde in ampères (A) of milli-ampères (mA).

Als je zowel de accu van je auto als die van je tweewieler wilt opladen, is een oplaadapparaat ideaal dat meerdere oplaadstanden heeft. Als het net als de ProCharger 4.000 kan worden omgezet van 1 naar 4 ampère, kun je de meeste auto-accu's met deze oplaadstand binnen een dag weer opladen, zelfs als ze diepontladen waren.

Als het alleen om verzorging of onderhoudsladen gaat, kun je gewoon een klein microprocessorgestuurd oplaadapparaat gebruiken dat de accu in conditie houdt zolang jouw voertuig stilstaat.


Goed om te weten

Tips uit de praktijk

  • Oplaadapparaten voor motorvoertuigen en motoren zijn niet aan te raden voor het opladen van nikkel-cadmium-, modelbouw- of rolstoelaccu's. Deze speciale accu's vereisen speciale oplaadapparaten met een aangepaste laadcyclus.
  • Als je in het voertuig ingebouwde accu's oplaadt via een boordstopcontact dat direct op de accu is aangesloten, moet je er altijd voor zorgen dat onopvallende stroomverbruikers zoals een klokje of alarminstallatie worden uitgeschakeld/losgekoppeld. Als zo'n onopvallende stroomverbruiker (of een lekstroom) actief is, kan het oplaadapparaat niet overschakelen naar de onderhouds-/verzorgingsmodus en wordt de accu overladen.
  • Ingebouwde accu's in het voertuig mogen alleen worden opgeladen als ze permanent afgesloten zijn (gel-, microvlies-, puur-lood-, lithium-ionaccu's). Standaard zuuraccu's moeten voor het laden altijd worden uitgebouwd en de cellen moeten worden geopend, zodat gassen kunnen ontsnappen. De uittredende gassen zouden in het voertuig leiden tot onaangename corrosie.
  • Het hangt van het type van de accu af of deze tijdens rustperioden van het voertuig permanent op het oplaadapparaat aangesloten kan blijven voor onderhoudsladen en bescherming tegen sulfatatie. Traditionele zuuraccu's en microvliesaccu's die je zelf kunt bijvullen, zijn gebaat bij permanente onderhoudslading. Puur-lood- en gelaccu's en permanent afgesloten microvliesaccu's hebben inmiddels een zo lage zelfontlading, dat het volstaat om ze telkens na 4 weken met het oplaadapparaat bij te laden. Om die reden verbreekt bijv. de BMW CAN-buselektronica ook de verbinding met het laadstopcontact van het voertuig zolang wordt gedetecteerd dat de accu vol is – onderhoudsladen is daarbij niet eens mogelijk. Lithium-ionaccu's hebben helemaal geen onderhoudslading nodig, omdat ze zich nauwelijks ontladen. Hun laadtoestand is meestal af te lezen aan een led-display op de accu. Zolang de accu nog voor 2/3 vol is, hoeft deze niet te worden bijgeladen.
  • Voor opladen zonder stopcontact in de buurt zijn er mobiele oplaadapparaten zoals de Fritec-oplaadbox. De geïntegreerde accu kan een motoraccu opladen volgens het navulprincipe. Er zijn ook startboosters waarmee je een voertuig niet alleen helpt bij het starten, maar met de bijbehorende adapterkabel ook een motoraccu zo ver kunt opladen dat de motor weer gestart kan worden.
  • Voortdurende controle: de ProCharger accu-indicator geeft met een druk op de knop informatie over de toestand van de startaccu. Bijzonder praktisch: als de indicator geel of rood is, kun je jouw ProCharger oplaadapparaat direct via de accu-indicator op de accu aansluiten, wat vooral bij moeilijk toegankelijke stroomopslag absoluut een comfortabel pluspunt is.

Het Louis Technisch Centrum

Als je een technische vraag over je motor hebt, neem dan contact op met ons Technisch Centrum. Daar heeft men oneindig veel ervaring, naslagwerken en adressen.

Let op!

Deze tips voor hobbymonteurs vormen algemene handelwijzen die niet van toepassing kunnen zijn op alle voertuigen of alle afzonderlijke onderdelen. Omdat de concrete situatie bij jou ter plaatse sterk kan afwijken, kunnen wij geen aansprakelijkheid aanvaarden voor de toepasselijkheid van de informatie in deze tips voor hobbymonteurs.

Bedankt voor je begrip.